Dedykacja

Dedykacja – definicja i znaczenie słowa

Słowo dedykacja według słownika języka polskiego przyjmuje następujące znaczenia:

1. uroczyste lub osobiste ofiarowanie czegoś komuś — zwłaszcza książki, utworu, pracy, a także innego dzieła lub przedmiotu, z wyraźnym wskazaniem osoby, której jest ono poświęcone;
2. krótki napis poświęcający dzieło konkretnej osobie — zwykle umieszczany na początku książki, utworu muzycznego, pracy naukowej lub na egzemplarzu prezentowym.

Odmiana słowa dedykacja przez przypadki

Słowo dedykacja odmienia się przez przypadki. W liczbie mnogiej również występuje poprawnie i ma regularną odmianę typową dla rzeczowników zakończonych na -cja.

Przykłady zastosowania słowa dedykacja – korpus języka polskiego

Słowo dedykacja najczęściej pojawia się w kontekstach związanych z literaturą, muzyką, publikacjami naukowymi oraz osobistymi wpisami na prezentach i egzemplarzach książek. Poniżej podajemy realistyczne, przykładowe użycia słowa dedykacja:

„Na pierwszej stronie książki widniała krótka dedykacja dla babci, która jako pierwsza zachęciła go do pisania.”

„Kompozytor zamieścił w partyturze dedykację dla swojego nauczyciela, dziękując mu za lata pracy i wsparcia.”

„W pracy magisterskiej autor umieścił dedykację dla rodziców, podkreślając ich pomoc w czasie studiów.”

Kwalifikacja tematyczna słowa dedykacja

Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrazu do określonej dziedziny znaczeniowej, czyli wskazanie, w jakim obszarze języka i wiedzy jest on najczęściej używany. Dzięki temu łatwiej opisać zakres znaczeniowy słowa oraz jego typowe konteksty.

DZIEDZINA GŁÓWNA
↓
kultura i komunikacja pisemna
↓
literatura / wydawnictwa / tekst użytkowy

Słowo dedykacja należy przede wszystkim do sfery kultury i komunikacji pisemnej, ponieważ oznacza poświęcenie dzieła konkretnej osobie albo krótki napis o takim charakterze. Najczęściej spotyka się je w książkach, utworach artystycznych, publikacjach oraz w sytuacjach oficjalno-osobistych związanych z przekazywaniem dzieł lub przedmiotów.

Etymologia słowa dedykacja

Wyraz dedykacja pochodzi z łaciny i jest związany z czasownikiem dedicare, oznaczającym „poświęcać, przeznaczać, ofiarować”. Do języka polskiego trafił przez tradycję europejską, prawdopodobnie za pośrednictwem języków zachodnioeuropejskich używających podobnej formy znaczeniowej i brzmieniowej. Dzisiejsze znaczenie zachowało pierwotny sens aktu poświęcenia czegoś komuś:

• łac. dedicare → „poświęcać, ofiarowywać”,
• łac. dedicatio → „poświęcenie, uroczyste oddanie”.