Eksplikacja

Eksplikacja – definicja i znaczenie słowa

Słowo eksplikacja według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia:

1. dokładne wyjaśnienie, objaśnienie znaczenia, sensu lub treści jakiegoś pojęcia, tekstu albo zjawiska;
2. rozwinięcie, interpretacja lub szczegółowe przedstawienie czegoś, zwłaszcza w języku naukowym, filozoficznym albo krytycznym.

Odmiana słowa eksplikacja przez przypadki

Słowo eksplikacja odmienia się przez przypadki i występuje zarówno w liczbie pojedynczej, jak i mnogiej. Poniższa tabela pokazuje poprawną odmianę tego rzeczownika.

Przykłady zastosowania słowa eksplikacja – korpus języka polskiego

Słowo eksplikacja najczęściej pojawia się w tekstach naukowych, filozoficznych, krytycznych i publicystycznych, gdzie oznacza precyzyjne wyjaśnienie lub interpretację pojęcia, zjawiska albo utworu. Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego słowa w autentycznych tekstach:

• „Wstęp czyli eksplikacja tytułu Przymknięte oko opac...”
• „należy paradoks uwzględnić, lecz problemem dla estetyki jest eksplikacja i rozwiązanie paradoksów, nie chodzi zaś o ich stosowanie, gdy Estetyka pięciu zmys...”
• „Również w obecnej rzeczywistości eksplikacja kategorii narodu i pojęć pokrewnych jest wciąż aktualnym Pomiędzy marzeniami ...”

Kwalifikacja tematyczna słowa eksplikacja

Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrazu do określonej dziedziny użycia, czyli wskazanie, w jakim obszarze wiedzy lub komunikacji słowo funkcjonuje najczęściej. Pozwala to lepiej zrozumieć, czy dane słowo jest ogólne, czy też charakterystyczne dla konkretnej specjalności.

W przypadku słowa eksplikacja najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

NAUKA I KULTURA
↓
JĘZYKOZNAWSTWO / FILOZOFIA / KRYTYKA LITERACKA
↓
INTERPRETACJA I OBJAŚNIANIE POJĘĆ

Wyraz eksplikacja należy do słownictwa książkowego i specjalistycznego. Najczęściej pojawia się w tekstach analitycznych, gdzie służy do oznaczenia wyjaśnienia sensu, rozwinięcia myśli lub interpretacji zagadnienia.

Etymologia słowa eksplikacja

Słowo eksplikacja pochodzi z tradycji łacińskiej i zostało przejęte do polszczyzny poprzez języki naukowe. Łączy się z łac. explicatio, oznaczającym „wyjaśnienie”, „rozwinięcie”, „objaśnienie”. W polszczyźnie wyraz ten zachował swój uczony, abstrakcyjny charakter.

• łac. explicatio → „wyjaśnienie, objaśnienie, rozwinięcie”
• łac. explicare → „rozplatać, rozwijać, wyjaśniać”