Wobec – definicja i znaczenie słowa
Słowo wobec według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -
- Przyimek oznaczający odniesienie do kogoś lub czegoś – wskazuje osobę, rzecz, sytuację albo zjawisko, do których odnosi się dana wypowiedź, uczucie lub postawa.
- Przyimek oznaczający relację, postawę lub stanowisko względem kogoś lub czegoś – używany m.in. w znaczeniu „w stosunku do”, „wobec kogoś”, „w obliczu czegoś”.
Odmiana słowa wobec przez przypadki
Słowo wobec jest przyimkiem, dlatego nie odmienia się przez przypadki. Łączy się natomiast z odpowiednią formą rzeczownika lub zaimka, zwykle w dopełniaczu. Poniższa tabela pokazuje poprawną odmianę przykładowych form, a dla samego przyimka pozostaje on nieodmienny w liczbie pojedynczej i mnogiej.
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wobec | wobec |
| Dopełniacz | wobec | wobec |
| Celownik | wobec | wobec |
| Biernik | wobec | wobec |
| Narzędnik | wobec | wobec |
| Miejscownik | wobec | wobec |
| Wołacz | wobec | wobec |
Przykłady zastosowania słowa wobec – korpus języka polskiego
Słowo wobec pojawia się najczęściej w tekstach formalnych, publicystycznych i literackich, a także w wypowiedziach odnoszących się do relacji między ludźmi, ocen moralnych oraz reakcji na trudne sytuacje.
Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego słowa w autentycznych tekstach:
się niezręcznie, a nawet więcej. Poczułem się jak oszust. Nie wobec tej panny, z którą rozmawiałem, znaczy jej koleżanki, ale wobec Śmieszni kochankowie...
Nie wobec tej panny, z którą rozmawiałem, znaczy jej koleżanki, ale wobec siebie, dawnej miłości i - chociaż to cię może zaskoczyć - również Śmieszni kochankowie...
siebie, dawnej miłości i - chociaż to cię może zaskoczyć - również wobec ciebie. To, co przeżyłem, jakoś powinno zobowiązywać moją pamięć, Śmieszni kochankowie...
Kwalifikacja tematyczna słowa wobec
Kwalifikacja tematyczna to przypisanie hasła do odpowiedniej dziedziny znaczeniowej, co ułatwia jego opis słownikowy i porządkuje użycie w różnych kontekstach.
W przypadku słowa wobec najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:
JĘZYKOZNAWSTWO
↓
GRAMATYKA
↓
PRZYIMEK
Słowo to należy do kategorii gramatycznej przyimków, ponieważ służy do łączenia wyrazów i wyrażania relacji między nimi. Nie nazywa obiektu ani cechy, lecz określa stosunek wobec osoby, rzeczy, zjawiska lub sytuacji.
Etymologia słowa wobec
Słowo wobec ma rodowód prasłowiański i wywodzi się z dawnej formacji przyimkowej związanej ze znaczeniem „przy”, „około”, „naprzeciw”. W polszczyźnie utrwaliło się jako przyimek oznaczający odniesienie do kogoś lub czegoś oraz postawę względem osoby, zdarzenia czy sytuacji.
- prasłow. forma związana z przyimkowym znaczeniem „naprzeciw, przy” → pol. wobec
- rozwój znaczeniowy: „blisko, naprzeciw” → „w stosunku do, względem”

Komentarze