Ą i Ę – zasady pisowni

W języku polskim zachowały się dwie samogłoski nosowe. Mowa tu o Ą i Ę, których pisownia sprawia problemy wielu użytkownikom polszczyzny. Co w nich takiego kłopotliwego? Przede wszystkim sposób wymowy. W wielu przypadkach bardzo przypomina on wymowę połączeń om, on, em, en. Dlatego często możemy spotkać się z błędami ortograficznymi, które są wynikiem zastąpienia samogłoski nosowej przez jedno z tych połączeń. Jak się ich ustrzec? Poniżej informacje i wskazówki.


Ą – zasady pisowni

Kiedy piszemy Ą? Otóż:

  • zgodnie z wymową przed: s, ś, z, ź, ż, sz, ch, w, f, np. wąski, ukąś, brązowy, wąż, ugrząźć, gąska;
  • niezgodnie z wymową przed: p, b, t, d, c, ć, cz, dz, dź, k, g, np. skinąć, pachnący, pączek, rządź, kąpać, trąb, błąd, rąbać, bąk, krąg;
  • gdy wymienia się na Ę w różnych formach gramatycznych (czyli np. w liczbie mnogiej) lub w wyrazach pokrewnych, np. ząb (zęby), dąb (dęby), pamiątka (pamiętam);
  • w narzędniku liczby pojedynczej rzeczowników, przymiotników oraz odmieniających się jak przymiotniki zaimków, liczebników i imiesłowów (przymiotnikowych) rodzaju żeńskiego, np. z mamą, z herbatą, z kochaną siostrą, z szóstą klasą, z krzyczącą ekspedientką;
  • w bierniku liczby pojedynczej przymiotników oraz odmieniających się przymiotnikowo zaimków, liczebników i imiesłowów (przymiotnikowych) rodzaju żeńskiego, np. tamtą kobietę, tańczącą baletnicę, moją książkę;
  • w bierniku liczby pojedynczej rzeczowników: pani, jaśniepani, waćpani itp., np. przepraszam panią, zawiodłem jaśniepanią;
  • w trzeciej osobie liczby mnogiej czasu teraźniejszego w czasownikach, które w pierwszej osobie liczby pojedynczej zakończone są na -ę, -em i -am, np. gotują (gotuję), rozumieją (rozumiem), grają (gram);
  • przed literą ł w formach czasu przeszłego, np. przyklasnął, zabłysnął, płynął, zasnął.

 

Ę – zasady pisowni

Kiedy piszemy Ę? Otóż:

  • zgodnie z wymową przed: s, ś, z, ź, ż, sz, ch, w, f, np. gęś, kęs, klęska, potężny, węch;
  • niezgodnie z wymową przed: p, b, t, d, c, ć, cz, dz, dź, k, g, np. sęp, sęk, prędko, pędź, ręce;
  • w bierniku liczby pojedynczej rzeczowników rodzaju żeńskiego, np. książkę, szklankę, dziewczynę;
  • w mianowniku i bierniku niektórych rzeczowników rodzaju nijakiego, np. ramię, dziecię, imię, źrebię, ciemię;
  • w zaimku osobowym cię i zaimku zwrotnym się;
  • w pierwszej osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego i przyszłego prostego, jeśli czasowniki w drugiej osobie zakończone są na -esz, -isz, -ysz, np. robię (robisz), piszę (piszesz), liczę (liczysz);
  • przed literami l i ł w formach czasu przeszłego, np. płynęła, płynęli, płynęły, upięła, upięli, upięły.

Komentarze

~ Twój stary
10/18/22, 9:57 AM
Miałam dyktando z tego i dostałam 6 XD ja pytałem lol
~ Twój stary
10/18/22, 9:55 AM
Miałam dyktando z tego XD mam 6 pozdro (ja pytałam lol)
~ paulina
4/23/22, 12:03 PM
ortografia
~ 0-100
2/24/22, 5:15 PM
Super strona polecam. XDD
~ lol
2/3/22, 11:41 AM
daje temu 5/10
~ dskdsdk
12/9/21, 3:46 PM
ale ja chcę przykłady jakieś pisze w zadaniu Wpisz pięć związków przymiotnika z rzeczownikiem w których oba wyrazy kończą się na -ą w narzędniku liczby pojedynczej daj odpowiedzi na jutro potrzebuję
~ >:I
10/24/21, 2:56 PM
miałem klasówkę i uczyłem się tylko z tego dostałem pałę dziękuje bardzo
~ Jean
5/1/21, 9:29 AM
"końcówka –ę występuje w pierwszej osobie czasu teraźniejszego i przyszłego prostego, jeśli czasowniki w drugiej osobie zakończone są na –esz, -isz, -ysz. Przykłady: robię (robisz), piszę (piszesz), liczę (liczysz)." Wyraz "rozumiem" kończymy "em", w drugiej osobie l.p. kończy się na - -esz. Wg podanych wyżej zasad powinno być rozumię . Dlaczego więc jest inaczej? Czy to wyjątek ? Jak to wytłumaczyć komuś kto pisze " rozumię"?
~ julia
4/30/21, 1:20 PM
super strona polecam
~ Corinna
4/12/21, 7:31 PM
Bardzo mi pomoglo w tlumaczeniach na j.polski. Dziekuje
~ Stivi
3/23/21, 10:14 AM
Danke
~ hirobrine1
3/22/21, 8:15 PM
no ok
~ titi
1/7/21, 6:13 AM
Polecam, zamiast kuć reguły, po prostu dużo czytać. Samo wejdzie do głowy.
~ CatOb
11/15/20, 10:02 AM
Nie potrzebny podział na spółgłoski szczelinowe i inne. Mi nic nie mówi taki podział. Tylko wprowadza niepotrzebny zamęt w głowie.
~ Jaryło
6/2/20, 12:20 PM
Długie zajęło mi to 30 lat
~ J_A
5/22/20, 10:25 AM
Fajne
~ J_A
5/22/20, 10:25 AM
Fajne
~ pipa
5/19/20, 1:54 PM
nie da się łogarnąć ^_^
~ Caqu
4/18/20, 5:55 PM
nie polecam XD
~ roxi2005
3/24/20, 11:06 AM
10/10 bardzo mi pomogło. like
~ roxi2005
3/24/20, 11:06 AM
10/10 bardzo mi pomogło. like
~ roxi2005
3/24/20, 11:05 AM
bardzo mi to pomogło. polecam 10/10
~ Olafwtr88
2/27/20, 4:28 PM
Spoko pomogło mi
~ Mallabana
2/4/20, 3:33 PM
Świetne!
~ kreatywny nick
1/15/20, 9:24 AM
ok
~ Chemik
11/29/19, 10:40 AM
Pomoglo i to naprawde bardzo. Dzièki
~ Krasnolud
10/30/19, 6:59 PM
Nie ogarniam xd
~ K43L
10/16/19, 9:23 PM
Sporo do zapamiętania, ale jakoś trzeba dać radę
~ Juleczka
10/6/19, 9:00 AM
Jejuniu to takie proste
~ Nwm
9/17/19, 6:22 PM
2/10
~ koń
8/20/19, 5:41 AM
supcio lol
~ maja
6/11/19, 7:07 PM
fajne
~ lol
5/21/19, 5:31 AM
takie może być XD
~ kokosz
3/15/19, 10:19 AM
nie fajne
~ Yamaki_Okamoto
2/28/19, 10:06 AM
Bardzo mi pomogło
~ damian
2/22/19, 8:29 AM
nudne
~ TyFinGo
2/17/19, 5:48 PM
ą i ę piszemy (pred): -Literami, które mają kropki lub kreski - s, ś, z, ż, ź, c, ć -Które mają 2 litery - cz, ch, dz, dż, dź -Litery które są podobne w wymowie- p/b, t/d, k/g, w/f Za wytłumaczenie możecie dac subixona na moim kanale na yt (TyFinGo)
~ No a czemu się tu patrzysz?
2/10/19, 5:17 PM
nie zrozumiałe
~ Pojcfugz
1/7/19, 7:50 PM
Nic nie zrozumiałem XD
~ Oliviaccc
1/2/19, 5:35 PM
Git
~ Rayman3001
12/16/18, 5:51 PM
CO?
~ Lord Kruszwil
12/1/18, 3:05 PM
Super w poniedziałek mam kartkówkę
~ Gina2018
11/25/18, 12:01 PM
Super. Bardzo mi pomogło. Polecam.
~ JackTheRipper
11/21/18, 7:08 PM
That's nice.
~ Lolka
11/15/18, 4:50 PM
no niewiem ;-;
~ Duda
11/13/18, 3:39 PM
4/10
~ Mikoąę
11/6/18, 3:40 PM
Nie
~ Olaa
11/3/18, 9:54 AM
Nie
~ Sjj
10/30/18, 5:25 PM
2/10
~ lisek
10/24/18, 2:54 PM
może być
~ Blulakanaz
10/14/18, 8:28 PM
WTF nadal nie ogarniam
~ Lolololo
10/9/18, 6:38 PM
Lol nic nie ogarniam
~ bartek
10/1/18, 5:55 PM
a nie dobra sory wszystko ok zle spojrzalem xd
~ foks123
10/1/18, 5:42 PM
spoko xd
~ Oliwiatime
6/18/18, 2:10 PM
Ok :)
~ #1234
5/19/18, 2:40 PM
Spoko
~ Staś
4/10/18, 7:05 PM
Polecam :-)
~ Mariusz
3/19/18, 2:07 PM
spoko
~ janekkradzejfiranek
3/10/18, 10:24 AM
2/10
~ Nienienienie
2/5/18, 9:22 PM
Może być
~ pilo
1/24/18, 7:09 PM
spoko