Dopełnienie

Dopełnienie jest częścią zdania, która oznacza czynność wyrażoną za pomocą orzeczenia. Odpowiada na pytania wszystkich przypadków z wyjątkiem mianownika. O jego formie decyduje wyraz nadrzędny.

Dopełnienia dzielimy na:

  • bliższe,
  • dalsze.

 

Dopełnienie bliższe

Jest ono wyrażone zazwyczaj w bierniku, rzadziej w dopełniaczu bądź w narzędniku (mogą one tworzyć stronę bierną). Po przekształceniu zdania ze strony czynnej na bierną przejmuje ono funkcję podmiotu.

Przykłady:

Ania rozwiązuje zadanie. (dopełnienie w bierniku)

Nie znam tej dziewczyny. (dopełnienie w dopełniaczu)

Generał dowodzi armią. (dopełnienie w narzędniku)

 

Dopełnienie dalsze

Takiego dopełnienia nie da się przekształcić tak jak dopełnienia bliższego. Towarzyszy ono czasownikom nieprzechodnim. Może występować w dopełniaczu, celowniku, bierniku, narzędniku lub miejscowniku.

Przykłady:

Społeczeństwo chce zmian. (dopełnienie w dopełniaczu)

Trener bacznie przygląda się zawodnikom. (dopełnienie w celowniku)

Sekretarka czeka na decyzję dyrektora. (dopełnienie w bierniku)

Marta zachwyca się śródziemnomorskim krajobrazem. (dopełnienie w narzędniku)

Chłopak myśli o ukochanej. (dopełnienie w miejscowniku)

 

Funkcję dopełnienia może pełnić wiele części mowy, m.in. rzeczownik, przymiotnik, liczebnik i zaimek.

Przykłady:

Moja siostra urodziła dziecko.

Nauczycielka pochwaliła najzdolniejszą.

Zegar wybił dwudziestą.

Komentarze