Jak napisać charakterystykę

Charakterystyka to wypowiedź, której celem jest całościowy opis postaci. Dlatego forma ta obejmuje ogół zabiegów służących jej prezentacji. Podczas pisania charakterystyki zwróć uwagę na wszystkie cechy postaci, również te nienazwane, wnioskuj i analizuj.  

 

Co to jest charakterystyka?

Charakterystyka to forma wypowiedzi, której celem jest prezentacja postaci rzeczywistej lub literackiej.

Charakterystyka obejmuje opis zarówno cech zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Oznacza to, że zawiera w sobie sposób przedstawienia wyglądu i zachowania postaci, jej psychiki, postawy moralnej i światopoglądowej, a także opis relacji między jej cechami zewnętrznymi i  wewnętrznymi.

Rodzaje charakterystyki:

  • charakterystyka bezpośrednia,

czyli ta formułowana wprost (np. Jacek był spokojnym i nieśmiałym chłopcem);

  • charakterystyka pośrednia,

czyli opis za pośrednictwem słów, myśli i działań postaci albo cechy wynikające z opinii innych postaci (np. Jacek zawsze trzymał się z boku i nie odzywał się nigdy pierwszy.). 

Inny podział:

  • charakterystyka indywidualna (opis jednej postaci),
  • charakterystyka zbiorowa (opis grupy, zbiorowości),
  • charakterystyka porównawcza (zestawienie dwóch postaci),
  • autocharakterystyka (opis samego siebie).

 

Jak napisać charakterystykę?

Charakterystyka ma być całościowym opisem, dlatego należy zwrócić uwagę na wszystkie cechy postaci, również te nienazwane wprost.

Kolejne elementy charakterystyki powinny logicznie wynikać z siebie, a opis ma dać kompleksowy obraz postaci.

Charakterystyka powinna zawierać opis cech zewnętrznych, wewnętrznych i relacji między nimi. Istotna jest również kolejność – zaczynamy od ogólnego przedstawienia postaci, potem opisujemy jej cechy zewnętrzne, a następnie wewnętrzne.

Wskazówki:

  • Na początek zgromadź wszystkie informacje o postaci, którą będziesz opisywać.
  • Postaraj się zrozumieć psychologicznie opisywaną postać.
  • Zrób plan swojej wypowiedzi.
  • Nie zapomnij o przykładach – opis cech postaci poparty przykładami daje lepszy i bogatszy jej obraz.
  • Zwróć uwagę na indywidualne cechy postaci, odróżniające ją od innych.
  • Pamiętaj, że cechy zewnętrzne to nie tylko wygląd postaci, ale również jej gesty, mimika czy sposób poruszania się.
  • Postaraj się opisać postać całościowo.
  • Nie ograniczaj się do wyliczenia cech postaci.
  • Wnioskuj o cechach na podstawie zachowania i słów postaci.
  • Wyobraź sobie, że opisujesz postać komuś, kto jej nie zna, nigdy o niej nie słyszał itp.
  • Uzasadnij swoją ocenę postaci. 
  • Tekst podziel na akapity.

 

Schemat charakterystyki

Charakterystyka postaci powinna zawierać następujące elementy:

WSTĘP

To miejsce na ogólną prezentację postaci: przedstawienie (imię, nazwisko), pochodzenie, wiek, ogólna sytuacja (np. rodzinna) itd.

ROZWINIĘCIE

  • opis cech zewnętrznych

Na początku opisujemy wygląd postaci (np. budowa ciała, wzrost, kolor oczu i włosów, kształt i rysy twarzy, ubiór, ale także gesty, mimika, sposób poruszania się itd.).

  • cechy charakteru i intelektu, usposobienie

W tym miejscu opisujemy różne wyróżniające postać cechy, m.in. związane z jej zachowaniem, sposobem myślenia, zdolnościami, osobowością, temperamentem.

  • stosunek do świata

To miejsce na to, by opisać w jakich relacjach postać pozostaje ze światem – jej stosunek do ludzi i samego siebie, zwierząt, rzeczy, obowiązków, Boga itd.

  • zainteresowania

W tym miejscu piszemy, co jest pasją postaci, czym się interesuje, co ją zajmuje itd.

ZAKOŃCZENIE

Ostatnia część charakterystyki to miejsce na twoją ocenę postaci oraz podsumowanie i wnioski. To tutaj możesz napisać, czy opisywana postać wzbudziła twoją sympatię, czy wręcz przeciwnie, jak oceniasz jej postępowanie, czy jest wzorem do naśladowania, czy warto byłoby kogoś takiego poznać itd.

Komentarze