Przymiotnik

Przymiotnik jest samodzielną, odmienną częścią mowy, która odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? czyj? czyja? czyje? który? która? które?, tym samym określa cechy osób, zjawisk i przedmiotów.

 

Podział przymiotników

Przymiotniki możemy podzielić na:

  • dzierżawcze – wskazują na przynależność, np. kocie oczy, koński ogon, dziecięce spodenki;
  • jakościowe – wskazują na konkretne cechy w sposób bezpośredni, np. wysoki budynek, mrożona herbata, słone przekąski, białe plamy;
  • relacyjne – wskazują na cechy przedmiotu związane z jego relacją z innym przedmiotem, np. tort czekoladowy, zakupy internetowe, drewniana podłoga.

 

Odmiana

Przymiotnik odmienia się przez:

  • przypadki – mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik i wołacz, np. zimna wodazimnej wodyzimnej wodziezimną wodęzimną wodązimnej wodziezimna wodo;
  • liczby – pojedynczą i mnogą, np. czerwony samochódczerwone samochody;
  • rodzaje – męski, żeński i nijaki (w liczbie pojedynczej), np. małymałamałe; męskoosobowy i niemęskoosobowy (w liczbie mnogiej), np. malimałe.

 

Stopniowanie

Przymiotniki podlegają stopniowaniu w trzech formach:

  • stopniowanie proste – dodanie przyrostka -szy w stopniu wyższym i przedrostka naj- w stopniu najwyższym, np. miły – milszy – najmilszy;
  • stopniowanie opisowe – dodanie słowa bardziej w stopniu wyższym i słowa najbardziej w stopniu najwyższym, np. szorstki bardziej szorstkinajbardziej szorstki; przy tym stopniowaniu możemy stopniować również w dół, np. śliskimniej śliskinajmniej śliski;
  • stopniowanie nieregularne – następuje zmiana wyrazu w stopniu wyższym i najwyższym (w ten sposób stopniują się tylko cztery przymiotniki: dobry, zły, mały, duży), np. dobrylepszynajlepszy.

Nie wszystkie przymiotniki podlegają stopniowaniu, należą do nich przymiotniki określające materiał, z którego jest wykonany dany przedmiot.

Przykłady: złoty, mosiężny, żelazny, drewniany

 

Funkcje w zdaniu

Przymiotnik może pełnić w zdaniu różne funkcje:

  • przydawki,
  • dopełnienia,
  • podmiotu.

 

Przykłady:

Ania opowiada interesujące historie.

Konkurs wygrał najlepszy.

Wyleczeni opuścili szpital.

Komentarze