Składniowe środki stylistyczne

Składniowe środki stylistyczne, jak sama nazwa wskazuje, są związane ze składnią zdań. Należą one do figur retorycznych, które możemy podzielić na figury słów i figury myśli.

 

Figury słów polegają na łączeniu słów lub zastępowania jednego wyrazu innym w celu bardziej wyrazistego formułowania myśli. Zaliczamy do nich takie środki składniowe, jak:

  • elipsa – świadome pominięcie pewnych elementów zdania;
  • szyk przestawny – uwypuklenie znaczenia słów poprzez zmianę szyku;
  • anafora – powtórzenie wyrazów na początku fraz;
  • anakolut – celowe odejście od składniowej poprawności;
  • epifora – powtórzenie wyrazów na końcu fraz;
  • paralelizm – ciągi zdań o takiej samej lub podobnej budowie;
  • gra słów – zestawienie wyrazów o podobnym brzmieniu.

 

Z kolei figury myśli polegają na szczególnym zestawieniu wyrazów, przyciągającym uwagę odbiorcy, w celu uwydatnienia przekazu. Są to np.:

  • pytania retoryczne – pytania, na które nie oczekuje się odpowiedzi, tylko skłania odbiorcę do przemyśleń;
  • wykrzyknienia – wyraz lub zdanie odzwierciedlające emocje osoby mówiącej;
  • apostrofy – patetyczne zwroty do osób lub bóstw;
  • antytezy – zestawienie przeciwstawnych wyrazów lub całych fraz.

Komentarze