Stopniowanie przymiotników

Stopniowanie przymiotników to odmienianie ich przez stopnie. Ma ono na celu porównanie natężenia danej cechy. Dla większości z nas stopniowanie jest rzeczą naturalną. Warto jednak znać zasady, które pozwolą uniknąć ewentualnych trudności, a jednocześnie sprawią, że ta czynność stanie się jeszcze łatwiejsza.

Stopniowanie przymiotników – zasady ogólne

W języku polskim mamy trzy stopnie przymiotników: równy, wyższy i najwyższy. Stopień równy to przymiotnik w podstawowej formie, natomiast dwa pozostałe stopnie służą podkreśleniu, że jakaś cecha uległa natężeniu, przy czym za pomocą stopnia wyższego możemy podkreślić tę cechę, a za pomocą najwyższego – wyróżnić ją na tle innych.

Przykład: ładnyładniejszynajładniejszy

Rodzaje stopniowania przymiotników

Wyróżniamy trzy rodzaje stopniowania przymiotników:

  • proste – polega na dodaniu do tematu fleksyjnego przymiotnika końcówki -szy lub -ejszy i przedrostka naj- w stopniu najwyższym, np. trudnytrudniejszynajtrudniejszy;
  • opisowe – przed przymiotnikiem dodajemy przysłówek bardziej (w stopniu wyższym) i najbardziej (w stopniu najwyższym), np. zadowolonybardziej zadowolony – najbardziej zadowolony;
  • nieregularne – gdy temat fleksyjny przymiotnika ulega zmianie. Warto jednak wiedzieć, że tylko cztery przymiotniki podlegają stopniowaniu nieregularnemu: dobry, zły, mały i duży. Stopniowanie tych przymiotników wygląda następująco: dobrylepszy najlepszy, zły gorszynajgorszy, małymniejszynajmniejszy, dużywiększynajwiększy.

 

Stopniowanie w dół

Przymiotniki możemy stopniować również w dół, gdy chcemy podkreślić mniejsze nasilenie cechy. Wówczas w stopniu wyższym dodajemy przysłówek mniej, a w stopniu najwyższym – najmniej.

Przykład: komfortowymniej komfortowynajmniej komfortowy

Czy wszystkie przymiotniki można stopniować?

Wśród przymiotników występują też takie, których nie da się stopniować – określają one pochodzenie lub materiał, z którego jest wykonany jakiś przedmiot, lub nie wskazują, że jakaś cecha się nasila lub zmniejsza.

Przykłady: francuski, angielski, drewniany, murowany, stalowy, śmiertelny, roczny, wojskowy

Stopniowaniu nie podlegają też przymiotniki, które brzmią zdrobniale.

Przykłady: prześliczny, nowiusieńki

Istnieją ponadto przymiotniki, od których tworzymy tylko stopień najwyższy.

Przykład: ukochanynajukochańszy

Komentarze

~ piollo
1/4/24, 8:21 AM
Nadal, po około godzinie przeglądania sieci i pytania sztucznej inteligencji, nie znalazłem racjonalnego wyjaśnienia na pytanie: dlaczego przymiotnik stromy jest nieregularny?! Wychodzi na to, że dlatego, bo tak! Może być coś mniej lub bardziej strome. Nie pochodzi (chyba) od rzeczownika? Nie wiem?! Nie znalazłem żadnego uzasadnienia.
~ Arcydenia
1/28/23, 5:27 PM
Ja tez nie mam
~ Lubię jeść
1/28/23, 5:27 PM
Hejka wszystkim ja się uczę do sprawdzianu z Polaka
~ Lubię placki
1/28/23, 5:26 PM
Nope
~ EmiEevee456
12/22/22, 11:28 AM
Przydatne do trzeciej klasy
~ hihih
9/27/22, 2:11 PM
Nie jest zle. Właśnie ucze sie przed sprawdzianem z polaka
~ psikus
3/15/22, 6:20 PM
(:
~ Twój stary3310
11/25/21, 5:50 PM
:)
~ Andrzej
3/18/21, 4:48 AM
A jak sytuuje się - w tym systemie - przymiotnik 'prześliczna' (np. wiolonczelistka)? No i jak usytuować "środowiskowe" 'przenajświętszy'? Czy kto ma wyrobioną opinię w tej sprawie?