Wielokropek – opis, zasady użycia

Wielokropek to znak interpunkcyjny, który składa się z trzech kropek. Jego głównym zastosowaniem jest oznaczanie w tekście pominiętych fragmentów.

Zasady użycia wielokropka

Wielokropka używamy, by:

• zaznaczyć, że wypowiedź została przerwana (najczęściej z powodu emocji)

Przykład: Moje dzieci byłyby inne; po niej wzięłyby piękność, po mnie siłę… No, ale ich nie będzie. (B. Prus „Lalka”)

W takich sytuacjach wielokropek może być też zastępowany innymi znakami interpunkcyjnymi, głównie myślnikiem.

zaznaczyć treść, której czytelnik może się nie spodziewać. Co ważne, tak użyty wielokropek służy do zasygnalizowania komizmu, ironii, rozczarowania itp. Następujący po niej wyraz piszemy małą literą.

Przykład: Równość… nigdy nie było równości! Sprawiedliwość… nigdy jej nie będzie. (B. Prus „Lalka”)

Jeżeli zakończenie wypowiedzi ma charakter neutralny, poprzedzamy je myślnikiem.

Wielokropek a pozostałe znaki interpunkcyjne

W przypadku zbiegu wielokropka z jednym spośród pozostałych znaków interpunkcyjnych postępujemy w następujący sposób:

• gdy wielokropek zbiega się z przecinkiem, średnikiem lub kropką, znaki te pomijamy

Przykład: Krew uderzyła mi do głowy… ale to już przeszło… (B. Prus „Lalka”)

• gdy wielokropek zbiega się z pytajnikiem, wykrzyknikiem lub pauzą, znaki te umieszczamy obok siebie

Przykład: W drogę! w drogę!… Bywaj zdrów, druhu żołnierzu! (H. Sienkiewicz „Ogniem i mieczem”)
      
Wielokropek w nawiasie

Wielokropek umieszczony w nawiasie (najczęściej stosuje się kwadratowy, rzadziej okrągły, sporadycznie ostrokątny) służy do zaznaczenia opuszczonego fragmentu cytowanego tekstu.

Przykład: Na koniec ukazał się i sam Chmielnicki [...] z buławą w ręku. (H. Sienkiewicz „Ogniem i mieczem”)

Jeśli stosujemy [...] w obrębie zdania złożonego, zachowujemy jego interpunkcję.

Przykład: Pisał wojewoda w dalszym ciągu, iż wojsko zaporoskie powinno mieć do niego ufność [...]; przypominał, jako w nieszczęsnym krwi wylaniu pod Kumejkami i pod Starcem udziału nie brał, następnie wzywał Chmielnickiego, aby wojny poprzestał, Tatarów odprawił albo na nich oręż obrócił — i w wierności dla Rzplitej się utrwalił. (H. Sienkiewicz „Ogniem i mieczem”)

Jeżeli stosujemy [...] na początku zdania, pierwszy wyraz następujący po znaku zapisujemy małą literą.

Przykład: [...] ale gdy do rady przyszło, poczuwam się też do tego, abym swoje zdanie powiedział, gdyżem na taki wasz fawor, jak i inni, jeżeli nie lepiej zarobił. (H. Sienkiewicz „Ogniem i mieczem”)

Jeżeli za pomocą [...] ucinamy fragment kończący zdanie, stawiamy po nim kropkę.

Przykład: Na koniec ukazał się i sam Chmielnicki [...]. (H. Sienkiewicz „Ogniem i mieczem”)

Jeżeli używamy [...] do opuszczenia jednego lub kilku zdań, znak stawiamy po kropce, a następujący po nim wyraz zapisujemy wielką literą.

Przykład: Bóg nam nad hetmanami wiktorią nagrodził, ale on gorszy od hetmanów i od wszystkich królewiąt, diabelski syn samą nieprawdą żyjący. [...] O to więc proszę, abyście waszmościowie na niego na ochotnika ruszyli, a ja do króla jegomości pisać będę, iż to się stało beze mnie i dla koniecznej obrony naszej przed jego, Wiśniowieckiego, nieżyczliwością i napaścią. (H. Sienkiewicz „Ogniem i mieczem”)

Komentarze

~ Nasiek z Aleks. Kuj.
9/9/18 1:37 PM
Świetnie wytłumaczone.