Rzeczownik

Rzeczownik jest odmienną częścią mowy, która nazywa m.in. osoby, rzeczy, obiekty, rośliny, zwierzęta, miejsca i pojęcia abstrakcyjne. W zdaniu pełni on przede wszystkim funkcję podmiotu (może być też dopełnieniem, przydawką lub okolicznikiem).

Podział rzeczowników

Rzeczowniki możemy podzielić na różne grupy, biorąc pod uwagę określone cechy: żywotność, indywidualność i materialność.

Podział ze względu na żywotność:

- żywotne – dzielą się na osobowe (nazywające ludzi) i nieosobowe (nazywające zwierzęta), np. ojciec, syn, dziadek, teściowa, pies, kot, słoń;

- nieżywotne – nazywają przedmioty, cechy, zjawiska i uczucia, np. szklanka, czajnik, piękno, delikatność, burza, zamieć, miłość, nienawiść.

Podział ze względu na indywidualność:

- własne – nazwy konkretnych osób, przedmiotów, miejsc itp.; piszemy je wielką literą; należą do nich m.in.: imiona, nazwiska, pseudonimy, nazwy narodowości, instytucji i organizacji, tytuły książek i czasopism, np. Jan, Kowalski, Anglik, Uniwersytet Jagielloński, W pustyni i w puszczy;

- pospolite – do tej grupy należą wszystkie pozostałe rzeczowniki, które piszemy małą literą, np. urząd, człowiek, koszyk, owca.

Podział ze względu na materialność:

- konkretne – nazywają wszystko, czego możemy doświadczyć za pomocą zmysłów, np. woda, miód, piasek, huk, szum;

- abstrakcyjne – nazywają to, czego nie możemy doświadczyć zmysłami, np. nadzieja, myśl, pamięć.

Rodzaj

Rzeczowniki występują w rodzaju: męskim, żeńskim lub nijakim. W tym miejscu warto wspomnieć, że w liczbie mnogiej wyróżniamy dwa rodzaje: męskoosobowy (rzeczowniki, które łączą się z formą ci zaimka ten) i niemęskoosobowy (rzeczowniki, które łączą się z formą te).

Należy pamiętać, że rzeczownik nie odmienia się przez rodzaje – rodzaj jest mu przypisany na stałe.

Przykłady: kobieta (rodzaj żeński), dziecko (rodzaj nijaki), mężczyzna (rodzaj męski), ludzie (rodzaj męskoosobowy), dzieci (rodzaj niemęskoosobowy)

Aby określić rodzaj rzeczownika, należy go sprowadzić do formy podstawowej, czyli mianownika.

Liczba

Istnieją rzeczowniki, które mają tylko liczbę pojedynczą, a także takie, które mają tylko liczbę mnogą.

Przykłady: zazdrość, młodzież, duchowieństwo (liczba pojedyncza); drzwi, skrzypce, spodnie (liczba mnoga)

Odmiana

Rzeczowniki odmieniają się przez:

- przypadki, np. kot (mianownik – kto? co?), kota (dopełniacz – kogo? czego?), kotu (celownik – komu? czemu?), kota (biernik – kogo? co?), z kotem (narzędnik – z kim? z czym?), o kocie (miejscownik – o kim? o czym?), kocie! (wołacz – o!);

- liczby, np. kot (liczba pojedyncza), koty (liczba mnoga).

Odmianę przez przypadki nazywamy deklinacją. Rzeczownik ma trzy podstawowe deklinacje: żeńską, męską i nijaką (istnieje jeszcze deklinacja mieszana).

Nie wszystkie rzeczowniki podlegają odmianie. Tego typu rzeczowniki nazywamy nieodmiennymi.

Przykłady: kakao, kiwi, mango, jury, safari, tabu

Niektóre rzeczowniki z kolei odmieniają się tylko w liczbie mnogiej.

Przykłady: gimnazjum, liceum, akwarium

Komentarze

~ Zofito
10/15/20, 11:26 AM
Wciąż tylko reklamy i reklamy :(