Do kaduka – definicja i znaczenie wyrażenia
Wyrażenie do kaduka według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -
- Przestarzałe, łagodniejsze przekleństwo używane jako wykrzyknik wyrażający zniecierpliwienie, zdziwienie, oburzenie lub nagłe emocje.
- Potoczny, dawny zwrot wzmacniający wypowiedź, zbliżony znaczeniowo do „do diabła”, używany w pytaniach, komentarzach i okrzykach emocjonalnych.
Odmiana wyrażenia do kaduka przez przypadki
Wyrażenie do kaduka jest nieodmienne i nie zmienia formy przez przypadki ani liczby. W praktyce funkcjonuje jako ustalony okrzyk emocjonalny, dlatego w tekstach przytacza się je zawsze w tej samej postaci.
Przykłady zastosowania wyrażenia do kaduka – korpus języka polskiego
Wyrażenie do kaduka pojawia się najczęściej w starszej polszczyźnie, w narracji literackiej oraz w stylizowanych wypowiedziach oddających irytację, zdumienie albo nagłe rozdrażnienie.
Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego wyrażenia w autentycznych tekstach:
Patrzył na żonę wybałuszonymi oczami i podziwiał - gdzie, do kaduka, podział się jej urok? W istocie. Wydała mu się przez sekundę... - Zazdrość i medycyna
- Do kaduka, pleciesz trzy po trzy, ani zrozumieć! - Szwoleżerowie Gwardi...
w jednym Wilfart okazał się rzeczywistym magikiem: jakim cudem, do kaduka, potrafił ściągnąć do swego ogrodu tyle ślicznych motyli? - Nowa przygoda: Gwine...
Kwalifikacja tematyczna wyrażenia do kaduka
Kwalifikacja tematyczna to przypisanie danego wyrazu lub wyrażenia do dziedziny, w której najczęściej funkcjonuje jego znaczenie. Dzięki temu wiadomo, czy mamy do czynienia na przykład z terminem literackim, potocznym, historycznym albo gwarowym.
W przypadku wyrażenia do kaduka najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:
język ogólny
↓
frazeologia
↓
wykrzyknienia i dawne okrzyki emocjonalne
Wyrażenie to należy do zasobu dawnych, ekspresywnych zwrotów języka polskiego. Nie jest terminem specjalistycznym, lecz utrwalonym historycznie okrzykiem używanym w sytuacjach silniejszych emocji.
Etymologia wyrażenia do kaduka
Wyrażenie do kaduka ma pochodzenie dawne i wiąże się z archaicznym wyrazem kaduk, który w starszej polszczyźnie oznaczał diabła, czarta albo coś budzącego lęk i niechęć. Cały zwrot powstał jako emocjonalne przekleństwo, charakterystyczne dla dawnej polszczyzny i stylu literackiego.
- pol. kaduk → dawne określenie diabła, czarta
- zwrot wykrzyknikowy do kaduka → przestarzałe przekleństwo i okrzyk emocjonalny
Komentarze