Ekstrakt

Ekstrakt – definicja i znaczenie słowa

Słowo ekstrakt według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -

1. substancja otrzymana w wyniku procesu ekstrakcji, czyli wydzielania i wyodrębniania z mieszaniny określonych składników;
2. to, co najistotniejsze, najważniejsze lub najbardziej esencjonalne w jakiejś rzeczy, wypowiedzi albo dziele.

Odmiana słowa ekstrakt przez przypadki

Słowo ekstrakt odmienia się przez przypadki, a poniższa tabela pokazuje poprawną odmianę w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przykłady zastosowania słowa ekstrakt – korpus języka polskiego

Słowo ekstrakt pojawia się zarówno w języku specjalistycznym, jak i w tekstach o charakterze metaforycznym, gdy mówi się o esencji, sednie lub skondensowanej postaci czegoś.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego słowa w autentycznych tekstach:

(...) ciężarem, który wszyscy w sobie znajdujemy jak tajemniczy ekstrakt - obiegając zdumione ulice, po których obwodzi się osła... - Poezje wybrane

Wystarczą do tego tylko skondensowane pigułki cierpienia, ekstrakt miłosnej męki, wynaleziony w tej chwili przez doktora Tamtena. - Zazdrość i medycyna

(...) na wyspy i drapacze miasta, wspaniały, ale księżycowy. Jak ekstrakt amerykańskich obszarów i wyobcowania człowieka. Znalazłem się tu... - Abecadło Miłosza

Kwalifikacja tematyczna słowa ekstrakt

Kwalifikacja tematyczna to określenie dziedziny, do której najtrafniej należy dane słowo. Ułatwia ona odczytanie znaczenia i pokazuje, w jakim obszarze języka hasło występuje najczęściej.

W przypadku słowa ekstrakt najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

chemia i technologia żywności
↓
chemia analityczna i przetwórstwo surowców
↓
substancje wydzielone z mieszanin oraz koncentraty

Takie ujęcie odpowiada podstawowemu znaczeniu tego wyrazu, odnoszącemu się do produktu uzyskanego w procesie ekstrakcji. Drugie znaczenie ma już charakter bardziej ogólny i metaforyczny, dlatego również pozostaje zgodne z tym samym polem tematycznym, ale w szerszym, językowym użyciu.

Etymologia słowa ekstrakt

Słowo ekstrakt pochodzi z łaciny i wiąże się z czasownikiem oznaczającym wyciąganie lub wydobywanie. Do polszczyzny trafiło przez języki naukowe i terminologię specjalistyczną, a jego znaczenie od początku łączyło się z ideą wydzielania najcenniejszej części jakiejś substancji.

• łac. extractum ← extrahere – „wydobywać, wyciągać”