Expressis verbis

Expressis verbis – definicja i znaczenie wyrażenia

Wyrażenie expressis verbis według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -

1. W sposób wyraźny, dobitny i bezpośredni; jasno, wprost, bez niedomówień.
2. Dosłownie, dokładnie tak, jak coś zostało wypowiedziane lub zapisane.

Odmiana wyrażenia expressis verbis przez przypadki

Wyrażenie expressis verbis jest nieodmienne i zachowuje tę samą formę we wszystkich przypadkach oraz w obu liczbach. To utrwalony zwrot łaciński, używany w polszczyźnie w niezmienionej postaci.

Przykłady zastosowania wyrażenia expressis verbis – korpus języka polskiego

Wyrażenie to pojawia się najczęściej w tekstach publicystycznych, naukowych, prawniczych i literackich, gdy autor chce podkreślić, że coś zostało powiedziane albo zapisane wprost.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie wyrażenia expressis verbis w autentycznych tekstach:

1. słyszałem głosy rozważające, czy domaganie się expressis verbis legalizacji "Solidarności" nie działa na władze jak... - Górnik polski

2. Tokarczuk miał na KUL-u wykład, w którym powiedział expressis verbis, że Kościół musi się uważnie przysłuchiwać głosom... - Między Panem a Pleba...

3. Krzyczą: jest tak, bo prorok twierdzi, Cytują go expressis verbis, Odstępców straszą celą ciemną, 60 Śpiewają w prasie.. - Traktat moralny

Kwalifikacja tematyczna wyrażenia expressis verbis

Kwalifikacja tematyczna to określenie dziedziny, której dotyczy dane wyrażenie, hasło lub pojęcie. Pomaga ono wskazać, w jakim obszarze języka i wiedzy najczęściej się go używa.

W przypadku wyrażenia expressis verbis najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

językoznawstwo
↓
frazeologia i leksyka łacińska
↓
zwroty łacińskie w polszczyźnie

To wyrażenie należy do zasobu zapożyczeń łacińskich funkcjonujących w polszczyźnie jako utrwalony zwrot. Używa się go przede wszystkim w tekstach formalnych, gdy potrzebna jest precyzja i mocne podkreślenie dosłowności wypowiedzi.

Etymologia wyrażenia expressis verbis

Wyrażenie expressis verbis pochodzi z łaciny i składa się z dwóch form: expressis, czyli „wyraźnie, dosłownie”, oraz verbis, czyli „słowami”. W łacinie oznaczało więc dosłownie „wyraźnymi słowami”, a w polszczyźnie zachowało znaczenie odnoszące się do wypowiedzi sformułowanej jasno i bezpośrednio.

• łac. expressis verbis → „wyraźnymi słowami, dosłownie”