Gaz musztardowy

Gaz musztardowy – definicja i znaczenie wyrażenia

Gaz musztardowy według słownika języka polskiego ma jedno znaczenie -

  1. bojowy środek trujący w postaci oleistej cieczy, silnie parzącej i toksycznej, używany jako broń chemiczna; iperyt.

Odmiana wyrażenia gaz musztardowy przez przypadki

Wyrażenie gaz musztardowy odmienia się przez przypadki. Poniżej podajemy poprawną odmianę w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Mianownik gaz musztardowy gazy musztardowe
Dopełniacz gazu musztardowego gazów musztardowych
Celownik gazowi musztardowemu gazom musztardowym
Biernik gaz musztardowy gazy musztardowe
Narzędnik gazem musztardowym gazami musztardowymi
Miejscownik gazie musztardowym gazach musztardowych
Wołacz gazie musztardowy gazy musztardowe

Przykłady zastosowania wyrażenia gaz musztardowy – korpus języka polskiego

Wyrażenie gaz musztardowy pojawia się najczęściej w tekstach historycznych, publicystycznych i wojskowych, a także w opisach skutków użycia broni chemicznej.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego wyrażenia w autentycznych tekstach:

W książce opisane są skutki użycia gazu musztardowego.

Iperytu w postaci gazu bojowego (tzw. gaz musztardowy) po raz pierwszy użyli Niemcy w czasie I wojny światowej... -  Gazeta Wyborcza

(...) komponenty, które zamieniano w broń chemiczną: sarin i gaz musztardowy. Husajn używał ich zarówno na froncie, jak i w atakach... - Czwarty pożar Tehera...

Kwalifikacja tematyczna słowa gaz musztardowy

Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrazu lub wyrażenia do dziedziny wiedzy, której dotyczy jego znaczenie. Pomaga określić, w jakim obszarze języka i wiedzy dane hasło funkcjonuje najczęściej.

W przypadku słowa gaz musztardowy najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

chemia wojskowa
↓
broń chemiczna
↓
środki trujące

Wyrażenie to oznacza konkretny środek bojowy o właściwościach toksycznych, używany jako broń chemiczna. Dlatego jego najbliższy kontekst tematyczny wiąże się z militariami, toksykologią i historią wojen, zwłaszcza I wojny światowej.

Etymologia słowa gaz musztardowy

Wyrażenie gaz musztardowy powstało jako potoczna nazwa bojowego środka trującego, którego zapach kojarzono z musztardą lub gorczycą. Drugi człon odnosi się do charakterystycznego skojarzenia zapachowego, a całe wyrażenie utrwaliło się jako nazwa broni chemicznej. Synonim iperyt wywodzi się od miasta Ypres, gdzie środek ten został po raz pierwszy zastosowany na dużą skalę.

  • zestawienie rodzime: gaz + musztardowy → nazwa potoczna oparta na skojarzeniu zapachowym
  • fr. yperite / nazwa związana z Ypres → źródło synonimu iperyt

Komentarze