Gobelin – definicja i znaczenie słowa
Słowo gobelin według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 3 znaczenia -
- Jednostronna, dekoracyjna tkanina wykonywana ręcznie, przedstawiająca sceny, postacie lub ornamenty, przeznaczona przede wszystkim do ozdoby ściany.
- Obraz, scena albo motyw przedstawiony na takiej tkaninie.
- Przenośnie: złożony, barwny układ elementów tworzących spójną całość, zwłaszcza w odniesieniu do idei, wspomnień, zdarzeń lub wrażeń.
Odmiana słowa gobelin przez przypadki
Słowo gobelin odmienia się przez przypadki, a poniższa tabela pokazuje poprawne formy w liczbie pojedynczej i mnogiej.
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | gobelin | gobeliny |
| Dopełniacz | gobelinu | gobelinów |
| Celownik | gobelinowi | gobelinom |
| Biernik | gobelin | gobeliny |
| Narzędnik | gobelinem | gobelinami |
| Miejscownik | gobelinie | gobelinach |
| Wołacz | gobelinie | gobeliny |
Przykłady zastosowania słowa gobelin – korpus języka polskiego
Słowo gobelin pojawia się najczęściej w kontekstach związanych ze sztuką dekoracyjną, wystrojem wnętrz, historią rzemiosła artystycznego oraz językiem przenośnym.
Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie słowa w autentycznych tekstach:
Jedną ze ścian zajmował tkany w Arras flamandzki gobelin, przedstawiający Abrahama, Izaaka i uwikłanego w krzakach barana.
Woldan poleciał do tyłu, rąbnął plecami o flamandzki gobelin, osunął się po nim, siadł, głowa opadła mu na sterczące z piersi...
GOBELIN - bogactwo i piękno twej duszy, życia, bądź jakiejś idei... - Sny – klucz
Kwalifikacja tematyczna słowa gobelin
Kwalifikacja tematyczna to przyporządkowanie wyrazu do dziedziny, w której jest on najczęściej używany i najlepiej rozumiany. Dzięki temu wiadomo, czy dane hasło należy łączyć ze sztuką, nauką, techniką, modą, historią czy innym obszarem wiedzy.
W przypadku słowa gobelin najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:
sztuka i rzemiosło artystyczne
↓
tkactwo artystyczne
↓
dekoracja wnętrz
Takie przypisanie wynika z podstawowego znaczenia tego wyrazu jako ozdobnej, ręcznie wykonywanej tkaniny ściennej. W znaczeniu przenośnym słowo to bywa też używane w opisie kompozycji barwnych i wieloelementowych, ale jego rdzeń pozostaje związany ze sztuką tkacką.
Etymologia słowa gobelin
Słowo gobelin pochodzi z francuskiego gobelin, a jego nazwa wiąże się z paryskim rodem Gobelinów, którego farbiarnia i pracownia tkanin dały nazwę słynnej manufakturze tapiserii. Z czasem wyraz zaczął oznaczać sam rodzaj ozdobnej tkaniny ściennej, a potem także przedstawienie wykonane tą techniką.
- fr. gobelin ← nazwa rodu Gobelinów i związanej z nim manufaktury tapiserii
- w polszczyźnie zapożyczenie utrwaliło się jako określenie ozdobnej tkaniny ściennej
Komentarze