Krucjata

Krucjata – definicja i znaczenie słowa

Słowo krucjata według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 3 znaczenia -

1. W średniowieczu: wyprawa zbrojna chrześcijańskiego rycerstwa, organizowana przeciwko poganom, zwłaszcza w celu zdobycia i obrony Ziemi Świętej.
2. Zorganizowane, zbrojne działania prowadzone przeciwko jakiemuś przeciwnikowi.
3. Intensywne, zdecydowane działania podejmowane przeciwko komuś lub czemuś, także w znaczeniu przenośnym.

Odmiana słowa krucjata przez przypadki

Słowo krucjata odmienia się przez przypadki. Poniższa tabela pokazuje poprawną odmianę w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przykłady zastosowania słowa krucjata – korpus języka polskiego

Słowo krucjata pojawia się najczęściej w tekstach historycznych, publicystycznych i literackich, a także w wypowiedziach metaforycznych opisujących zorganizowaną walkę z jakimś zjawiskiem.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego słowa w autentycznych tekstach:

- Krucjata? Wiecie co może, wasza łaskawość? Narrenturm

- Gdy tam dojechałem, a dotarłem na święty Marcin, Zygmuntowa krucjata rozwijała się wcale ładnie. Choć armię Luksemburczyk miał ciut Narrenturm

uderzyć na Czechów, znaczy się, na kacerzy. Będzie, znaczy się, krucjata. Uwiadomił mnie przez poufnika pan starosta Kolditz, że kto chce, Narrenturm

Kwalifikacja tematyczna słowa krucjata

Kwalifikacja tematyczna to wskazanie dziedziny, do której należy dane słowo, czyli określenie obszaru wiedzy lub życia, w którym używa się go najczęściej. Pozwala to precyzyjnie opisać znaczenie wyrazu i odróżnić je od użyć pobocznych lub przenośnych.

W przypadku słowa krucjata najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

historia
↓
średniowiecze
↓
wojskowość

Takie przyporządkowanie wynika z pierwotnego znaczenia wyrazu, odnoszącego się do średniowiecznych wypraw zbrojnych podejmowanych przez chrześcijańskie rycerstwo. W szerszym, przenośnym użyciu słowo to funkcjonuje też w publicystyce i języku ogólnym, ale jego podstawowy charakter pozostaje historyczno-wojskowy.

Etymologia słowa krucjata

Słowo krucjata wywodzi się z tradycji chrześcijańskiej i historycznej związanej z wyprawami krzyżowymi. Jest związane z pojęciem krzyża, który był ich symbolem, a sama nazwa rozwinęła się w językach europejskich jako określenie takich wypraw. Do polszczyzny trafiła przez zapożyczenie z języków zachodnioeuropejskich.

• łac. crux → „krzyż”
• fr. croisade → „wyprawa krzyżowa”
• zachodnioeuropejskie zapożyczenia historyczne związane z epoką krucjat