Macierz – definicja i znaczenie słowa
Słowo macierz według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 3 znaczenia -
- matka; dawniej także określenie używane wobec kobiety, która wydała kogoś na świat.
- ojczyzna, ziemia rodzinna, kraj pochodzenia, ujmowane podniośle lub patetycznie.
- w matematyce: układ liczb, symboli lub wyrażeń ułożonych w wiersze i kolumny, tworzących prostokątną tablicę.
Odmiana słowa macierz przez przypadki
Słowo macierz odmienia się przez przypadki. Poniżej podano poprawne formy w liczbie pojedynczej i mnogiej.
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | macierz | macierze |
| Dopełniacz | macierzy | macierzy |
| Celownik | macierzy | macierzom |
| Biernik | macierz | macierze |
| Narzędnik | macierzą | macierzami |
| Miejscownik | macierzy | macierzach |
| Wołacz | macierzy | macierze |
Przykłady zastosowania słowa macierz – korpus języka polskiego
Słowo macierz pojawia się zarówno w tekstach dawnych, jak i w języku specjalistycznym, zwłaszcza w matematyce, naukach przyrodniczych oraz w stylu podniosłym.
Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie słowa w autentycznych tekstach:
Można przekształcić pierwotną macierz taksonomiczną w macierz podobieństw.
Co jejmościanka tu robisz? - zapytała macierz groźnie. Groźniej, niż to mówiły jej oczy. - Błogosławiona wina
Niech taki punkt ma współrzędne (x, y, z). Najprościej znaleźć macierz M(E), opisującą operację tożsamości. Po przekształceniu... - Fizyka cząsteczek
Kwalifikacja tematyczna słowa macierz
Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrazu do dziedziny, w której jest on najczęściej używany lub w której ma najbardziej charakterystyczne znaczenie. Pomaga uporządkować znaczenia według zakresu wiedzy i stylu użycia.
W przypadku słowa macierz najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:
matematyka
↓
algebra liniowa
↓
macierze i operacje na macierzach
To właśnie w matematyce wyraz ten występuje najczęściej w znaczeniu specjalistycznym, oznaczając uporządkowaną tablicę elementów. Dodatkowe znaczenia historyczne i podniosłe należą do polszczyzny ogólnej, ale nie zmieniają faktu, że najważniejsze współczesne użycie łączy się z naukami ścisłymi.
Etymologia słowa macierz
Wyraz macierz należy do bardzo starych polskich słów i łączy się z prasłowiańskim dziedzictwem językowym. Jego podstawą jest wyraz pokrewny znaczeniowo do „matki”, a pierwotnie odnosił się do kobiety rodzicielki, a następnie także do ojczyzny jako ziemi pochodzenia. Znaczenie matematyczne jest późniejsze i zostało nadane w terminologii naukowej przez przeniesienie nazwy na układ elementów stanowiący pewnego rodzaju „źródło” dalszych obliczeń i przekształceń.
- prasłowiańskie pochodzenie związane z rdzeniem oznaczającym matkę
- znaczenie pierwotne: „matka”
- znaczenie późniejsze: „ojczyzna”, „ziemia rodzinna”
- znaczenie matematyczne: termin naukowy utworzony przez metaforyczne rozszerzenie znaczenia

Komentarze