Matecznik

Matecznik – definicja i znaczenie słowa

Słowo matecznik według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 4 znaczenia -

1. trudno dostępne miejsce w lesie lub puszczy, będące ostoją zwierzyny leśnej;
2. poletko przeznaczone do uprawy rozsad roślin służących do dalszego rozmnażania;
3. komórka w plastrze pszczelim, w której rozwija się pszczela matka;
4. miejsce, środowisko lub ośrodek, w którym trwają, rodzą się albo są chronione określone tradycje, zwyczaje lub idee.

Odmiana słowa matecznik przez przypadki

Słowo matecznik odmienia się przez przypadki. Poniżej podano poprawną odmianę w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przykłady zastosowania słowa matecznik – korpus języka polskiego

Słowo matecznik pojawia się w tekstach związanych z przyrodą, pszczelarstwem oraz w użyciu przenośnym, gdy chodzi o miejsce będące ostoją jakiegoś zjawiska lub tradycji.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego słowa w autentycznych tekstach:

(...) ich na polankę, za polanką była leszczyna, gęsta jak matecznik. Przedarli się, wyjechali znowu na wysoki bór, umożliwiający... - Narrenturm

Szła przez matecznik bardzo szybko, nie oglądając się. Geralt musiał się mocno... - Miecz przeznaczenia

(...) gdzie cegły gwoździami zbijają. A tu jest przecież Wschód, matecznik liberalizmu i praw człowieka. - Smoczy pazur

Kwalifikacja tematyczna słowa matecznik

Kwalifikacja tematyczna to przyporządkowanie wyrazu do dziedziny, z którą wiąże się jego znaczenie. Pomaga ona odróżnić wyrazy należące do różnych obszarów wiedzy, takich jak przyroda, pszczelarstwo, ogrodnictwo czy znaczenia przenośne związane z kulturą i społeczeństwem.

W przypadku słowa matecznik najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

przyroda
↓
pszczelarstwo i ogrodnictwo
↓
leśnictwo, hodowla roślin, entomologia, znaczenie przenośne

Taki podział wynika z tego, że wyraz odnosi się zarówno do leśnej ostoi zwierzyny, jak i do rozsadnika oraz komórki pszczelej, a także bywa używany metaforycznie jako określenie środowiska podtrzymującego określone zjawiska lub tradycje.

Etymologia słowa matecznik

Wyraz matecznik jest derywatem słowotwórczym utworzonym od rzeczownika matka, za pomocą formantu -ecznik. Jego budowa wskazuje na związek z czymś „macierzystym”, pierwotnym lub stanowiącym źródło rozwoju. W odniesieniu do pszczół i ogrodnictwa motyw ten jest szczególnie czytelny: chodzi o miejsce powstawania nowego organizmu albo nowych roślin.

• pol. matka → matecznik
• formant słowotwórczy -ecznik nadający nazwę miejsca lub obiektu związanego z podstawą słowotwórczą