Myśl przewodnia

Myśl przewodnia – definicja i znaczenie wyrażenia

Wyrażenie myśl przewodnia według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 4 znaczenia -

1. idea wyznaczająca kierunek działań, postępowania lub dążeń.
2. główny temat, motyw albo punkt danego utworu, wypowiedzi lub zagadnienia.
3. najważniejsza treść jakiejś sprawy, jej istota i sens.
4. zasada życiowa, maksyma lub credo, które komuś przyświeca.

Odmiana wyrażenia myśl przewodnia przez przypadki

Wyrażenie myśl przewodnia odmienia się przez przypadki. Poniższa tabela pokazuje poprawne formy w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przykłady zastosowania wyrażenia myśl przewodnia – korpus języka polskiego

Wyrażenie to pojawia się najczęściej w tekstach o kulturze, publicystyce, pracy naukowej i w wypowiedziach, w których trzeba wskazać główny sens lub nadrzędny zamysł.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie wyrażenia myśl przewodnia w autentycznych tekstach:

(...) mojego drugiego ginu z tonikiem też. Wiesz, jaka tam była MYŚL PRZEWODNIA? Że fantastycznemu człowiekowi powinno spełnić się jego... - Siostry B.

(...) Wilk się zastanowił. Wszystko powoli stawało się jasne, ale myśl przewodnia gubiła się w gąszczu wydarzeń, niedopowiedzeń i kłamstw. - Wilk... i śmierć ban...

(...) Czas chamstwo wymieść i wyplenić, Niech służy nam ta myśl przewodnia Nie tylko w święta, ale co dnia. - Miejsce dla kpiarza...

Kwalifikacja tematyczna wyrażenia myśl przewodnia

Kwalifikacja tematyczna to przyporządkowanie wyrażenia do dziedziny, której dotyczy jego znaczenie i typowe użycie. Pomaga określić, w jakim obszarze języka i wiedzy dana jednostka jest najczęstsza.

W przypadku wyrażenia myśl przewodnia najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

język ogólny
↓
styl książkowy i publicystyczny
↓
słownictwo abstrakcyjne

Wyrażenie to nie nazywa konkretnego obiektu ani specjalistycznego terminu jednej dziedziny, lecz służy do opisu sensu, zamysłu, tematu albo nadrzędnej idei. Dlatego najlepiej mieści się w języku ogólnym, szczególnie w tekstach o charakterze książkowym, publicystycznym i refleksyjnym.

Etymologia wyrażenia myśl przewodnia

Wyrażenie myśl przewodnia powstało w polszczyźnie jako połączenie rzeczownika myśl i przymiotnika przewodnia, czyli „taka, która prowadzi”. Całość oznacza więc myśl kierującą innymi treściami, porządkującą je i nadającą im wspólny sens. To konstrukcja rodzima, oparta na dawnym i nadal żywym słownictwie ogólnym.

• prasłow. myslь → „myśl, zamysł, zamiar”
• psł. voditi / vъvodъ → rdzeń znaczeniowy związany z prowadzeniem
• pol. przewodni → „prowadzący, kierujący”