Obcesowy

Obcesowy – definicja i znaczenie słowa

Słowo obcesowy według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -

  1. Zbyt bezpośredni w zachowaniu, wypowiedziach lub sposobie odnoszenia się do innych; nietaktowny, szorstki.
  2. Mający charakter rzeczowy, urzędowy lub służbowy, bez ceremonii i oględności; wyrażony w tonie bezpośrednim, czasem przyprószonym surowością.

Odmiana słowa obcesowy przez przypadki

Słowo obcesowy odmienia się przez przypadki. Poniższa tabela pokazuje jego formy w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Mianownik obcesowy obcesowi
Dopełniacz obcesowego obcesowych
Celownik obcesowemu obcesowym
Biernik obcesowego obcesowych
Narzędnik obcesowym obcesowymi
Miejscownik obcesowym obcesowych
Wołacz obcesowy obcesowi

Przykłady zastosowania słowa obcesowy – korpus języka polskiego

Słowo to pojawia się zwykle w kontekstach opisujących czyjś styl mówienia, sposób zachowania albo ton wypowiedzi. Najczęściej niesie ocenę negatywną lub przynajmniej krytyczną.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie słowa obcesowy w autentycznych tekstach:

1. W swoim sposobie bycia bywasz nieco obcesowy, często nieostrożny i impulsywny w prezentowaniu swoich idei - Interpretacja horoskopu

3. - Nieważne. - W głosie Smykały nie było urazy ani rozczarowania. Obcesowy styl go nie zrażał. Najwyraźniej odbył w życiu wiele... - Wilk... i śmierć ban...

6. Proszę wybaczyć ten obcesowy ton, ale pytam z obowiązku.

Kwalifikacja tematyczna słowa obcesowy

Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrazu do dziedziny, której dotyczy jego podstawowe znaczenie. Dzięki temu wiadomo, w jakim obszarze języka i wiedzy dany wyraz jest najczęściej używany.

W przypadku słowa obcesowy najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

językoznawstwo
↓
leksyka i stylistyka
↓
ocena sposobu wypowiedzi i zachowania

Wyraz ten służy do opisu cech stylu mówienia, tonu wypowiedzi oraz sposobu odnoszenia się do innych osób. Dlatego najlepiej mieści się w obszarze słownictwa oceniającego i opisu zachowań komunikacyjnych.

Etymologia słowa obcesowy

Wyraz obcesowy pochodzi z łaciny pośrednio przez tradycję uczoną. Łączy się go z łac. obcesse i obcessus, związanymi z ideą „przystępowania", „zwracania się bezpośrednio", a w rozwoju znaczeniowym także z czymś natarczywym lub nieoględnym. W polszczyźnie utrwalił się jako określenie zachowania zbyt bezpośredniego i nietaktownego.

  • łac. obcesse / obcessus → źródło znaczenia związanego z bezpośredniością i natarczywością

Komentarze