Obcesowy – definicja i znaczenie słowa
Słowo obcesowy według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -
- Zbyt bezpośredni w zachowaniu, wypowiedziach lub sposobie odnoszenia się do innych; nietaktowny, szorstki.
- Mający charakter rzeczowy, urzędowy lub służbowy, bez ceremonii i oględności; wyrażony w tonie bezpośrednim, czasem przyprószonym surowością.
Odmiana słowa obcesowy przez przypadki
Słowo obcesowy odmienia się przez przypadki. Poniższa tabela pokazuje jego formy w liczbie pojedynczej i mnogiej.
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | obcesowy | obcesowi |
| Dopełniacz | obcesowego | obcesowych |
| Celownik | obcesowemu | obcesowym |
| Biernik | obcesowego | obcesowych |
| Narzędnik | obcesowym | obcesowymi |
| Miejscownik | obcesowym | obcesowych |
| Wołacz | obcesowy | obcesowi |
Przykłady zastosowania słowa obcesowy – korpus języka polskiego
Słowo to pojawia się zwykle w kontekstach opisujących czyjś styl mówienia, sposób zachowania albo ton wypowiedzi. Najczęściej niesie ocenę negatywną lub przynajmniej krytyczną.
Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie słowa obcesowy w autentycznych tekstach:
1. W swoim sposobie bycia bywasz nieco obcesowy, często nieostrożny i impulsywny w prezentowaniu swoich idei - Interpretacja horoskopu
3. - Nieważne. - W głosie Smykały nie było urazy ani rozczarowania. Obcesowy styl go nie zrażał. Najwyraźniej odbył w życiu wiele... - Wilk... i śmierć ban...
6. Proszę wybaczyć ten obcesowy ton, ale pytam z obowiązku.
Kwalifikacja tematyczna słowa obcesowy
Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrazu do dziedziny, której dotyczy jego podstawowe znaczenie. Dzięki temu wiadomo, w jakim obszarze języka i wiedzy dany wyraz jest najczęściej używany.
W przypadku słowa obcesowy najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:
językoznawstwo
↓
leksyka i stylistyka
↓
ocena sposobu wypowiedzi i zachowania
Wyraz ten służy do opisu cech stylu mówienia, tonu wypowiedzi oraz sposobu odnoszenia się do innych osób. Dlatego najlepiej mieści się w obszarze słownictwa oceniającego i opisu zachowań komunikacyjnych.
Etymologia słowa obcesowy
Wyraz obcesowy pochodzi z łaciny pośrednio przez tradycję uczoną. Łączy się go z łac. obcesse i obcessus, związanymi z ideą „przystępowania", „zwracania się bezpośrednio", a w rozwoju znaczeniowym także z czymś natarczywym lub nieoględnym. W polszczyźnie utrwalił się jako określenie zachowania zbyt bezpośredniego i nietaktownego.
- łac. obcesse / obcessus → źródło znaczenia związanego z bezpośredniością i natarczywością

Komentarze