Regres

Regres – definicja i znaczenie słowa

Słowo regres według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -

1. cofnięcie się do wcześniejszego, zwykle gorszego stanu rozwoju; uwstecznienie, pogorszenie.
2. roszczenie o zwrot wypłaconej kwoty od osoby, która faktycznie ponosi odpowiedzialność za szkodę lub zobowiązanie.

Odmiana słowa regres przez przypadki

Słowo regres odmienia się przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej. Poniżej pokazujemy poprawną odmianę tego rzeczownika.

Przykłady zastosowania słowa regres – korpus języka polskiego

Słowo regres pojawia się najczęściej w tekstach o zmianach społecznych, rozwoju gospodarczym, kulturze oraz w języku prawniczym. Może opisywać zarówno pogorszenie jakiegoś stanu, jak i prawną możliwość dochodzenia zwrotu środków.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego słowa w autentycznych tekstach:

by nie mógł korzystać z ulg. Przeciwnie, to byłby pożałowania godny regres. Ale czy Partia nie mogłaby tak wszystkim udostępnić te ulgi?... - Wolna Trybuna

komunistom. Wcześniej mieli poczucie, że po 1956 roku nastąpił regres, że w gruncie rzeczy jedyną opozycją byli pisarze, którzy parę... - Między Panem a Pleba...

i obiecującym, ale już po roku 1983 przeżywała systematyczny regres. - Między Panem a Pleba...

Kwalifikacja tematyczna słowa regres

Kwalifikacja tematyczna to wskazanie dziedziny, z którą wiąże się dane słowo. Pomaga ono umieścić hasło w odpowiednim obszarze znaczeniowym i ułatwia korzystanie ze słownika.

W przypadku słowa regres najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

prawo
↓
prawo cywilne i ubezpieczenia
↓
regres ubezpieczeniowy

Takie przyporządkowanie wynika z tego, że wyraz ten najczęściej występuje w odniesieniu do roszczenia o zwrot wypłaconego świadczenia. W szerszym użyciu należy też do słownictwa ogólnego opisującego pogorszenie lub cofnięcie rozwoju.

Etymologia słowa regres

Słowo regres pochodzi z łaciny i zostało zapożyczone do polszczyzny za pośrednictwem języków zachodnioeuropejskich. Łacińskie regressus oznaczało powrót, cofnięcie się lub ruch wsteczny, co dobrze odpowiada współczesnemu znaczeniu wyrazu. W języku polskim utrwaliło się zarówno znaczenie ogólne, jak i prawnicze.

• łac. regressus → „powrót, cofnięcie się”
• fr. regret / régression → wpływ znaczeniowy w zakresie „cofania się, pogarszania”
• niem. Regress → termin prawny: roszczenie zwrotne