Sworzeń

Sworzeń – definicja i znaczenie słowa

Słowo sworzeń według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -

  1. Element konstrukcyjny łączący ruchome części maszyny lub mechanizmu w taki sposób, aby mogły wykonywać względem siebie ruch obrotowy.
  2. Metalowy bolec, pręt albo trzpień służący do łączenia, zabezpieczania lub osadzania elementów w różnych urządzeniach i konstrukcjach.

Odmiana słowa sworzeń przez przypadki

Słowo sworzeń odmienia się przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej. Poniżej znajduje się poprawna odmiana tego słowa.

Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Mianownik sworzeń sworznie
Dopełniacz sworznia sworzni
Celownik sworzniowi sworzniom
Biernik sworzeń sworznie
Narzędnik sworzniem sworzniami
Miejscownik sworzniu sworzniach
Wołacz sworzniu sworznie

Przykłady zastosowania słowa sworzeń – korpus języka polskiego

Wyraz ten pojawia się najczęściej w tekstach technicznych, motoryzacyjnych i mechanicznych, a także w opisach napraw oraz części maszyn.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie słowa sworzeń w autentycznych tekstach:

Przegub ogniwa gąsienicy tworzą tuleja i sworzeń, wciśnięte w odpowiednie otwory ogniwa. - Parametrem Koparki: teoria i pr...

(...) wozie posłuszeństwa jak na razie odmówił tylko jeden element – sworzeń przedniego, prawego wahacza. Koszt tej części - 60 zł -Dziennik Zachodni

Poluzował się sworzeń łączący wiosło z łodzią. Zmuszeni byliśmy dobić do brzegu i usunąć... - Gazeta Pomorska

Kwalifikacja tematyczna słowa sworzeń

Kwalifikacja tematyczna to wskazanie dziedziny, której dotyczy dane słowo. Ułatwia ona przypisanie hasła do odpowiedniego obszaru wiedzy i pozwala od razu rozpoznać jego typowe użycie.

W przypadku słowa sworzeń najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

technika
↓
budowa maszyn i mechanika
↓
elementy złączne i części mechaniczne

Takie przypisanie wynika z tego, że sworzeń jest elementem używanym do łączenia części ruchomych w mechanizmach, urządzeniach i konstrukcjach technicznych. W praktyce najczęściej spotyka się go właśnie w opisach maszyn, pojazdów i napraw mechanicznych.

Etymologia słowa sworzeń

Wyraz sworzeń należy do dawnego słownictwa rodzimego i jest związany z polskim rdzeniem oznaczającym coś twardego, cylindrycznego lub służącego do łączenia. Współczesne znaczenie techniczne rozwinęło się z ogólniejszego znaczenia przedmiotu w kształcie pręta, bolca albo trzpienia.

  • prasłowiańskie pochodzenie rodzime
  • związek znaczeniowy z dawnymi nazwami elementów służących do spinania i osadzania

Komentarze