Zapaść – definicja i znaczenie słowa
Słowo zapaść według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 2 znaczenia -
- nagłe, ostre osłabienie lub niewydolność układu krążenia, prowadzące do gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia;
- stan wyraźnego pogorszenia kondycji czegoś, zwłaszcza w gospodarce, organizacji lub sytuacji społecznej.
Odmiana słowa zapaść przez przypadki
Słowo zapaść odmienia się przez przypadki. Poniżej przedstawiamy poprawną odmianę w liczbie pojedynczej i mnogiej.
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zapaść | zapaści |
| Dopełniacz | zapaści | zapaści |
| Celownik | zapaści | zapaściom |
| Biernik | zapaść | zapaści |
| Narzędnik | zapaścią | zapaściami |
| Miejscownik | zapaści | zapaściach |
| Wołacz | zapaści | zapaści |
Przykłady zastosowania słowa zapaść – korpus języka polskiego
Słowo zapaść pojawia się zarówno w języku medycznym, jak i w tekstach opisujących kryzys, załamanie lub silne pogorszenie sytuacji. Może też występować w znaczeniach związanych z ruchem w głąb, utonięciem lub zapadnięciem w stan nieświadomości.
Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego słowa w autentycznych tekstach:
Pęknięta rura kanalizacyjna, debata radnych nad zamknięciem szkoły, zapaść rejonowego urzędu pracy, dziesięciolatek z trzema promilami we Czwarte niebo
Boże, jaki to wspaniały chłop! Mogłabym się zapaść ze wstydu. Wyrzucił mnie. Odepchnął jak ścierwo. Jak sukę bezpańską Wolna Trybuna
- No dobrze, ale co mu było? Zemdlał? A może to była zapaść ? - Nie jestem weterynarzem - zaczął doktor. - Wydaje mi się jednak, Księga strachów
Kwalifikacja tematyczna słowa zapaść
Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrazu do dziedziny, w której jest najczęściej używany lub z którą wiąże się jego podstawowe znaczenie. Dzięki temu łatwiej określić, czy dane słowo należy do języka medycyny, ekonomii, prawa, techniki czy innej sfery komunikacji.
W przypadku słowa zapaść najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:
medycyna
↓
patologia krążenia
↓
nagłe stany zagrożenia zdrowia
W drugim znaczeniu wyraz funkcjonuje także szerzej w języku publicystycznym i potocznym jako określenie poważnego pogorszenia kondycji jakiegoś zjawiska, jednak jego podstawowe znaczenie medyczne pozostaje najbliższe specjalistycznemu użyciu.
Etymologia słowa zapaść
Słowo zapaść jest rodzimym wyrazem słowiańskim, powstałym od czasownika zapaść w znaczeniu „upaść, osunąć się, pogrążyć się”. Dzisiejsza forma rzeczownikowa rozwijała się w polszczyźnie na gruncie dawnych znaczeń związanych z zapadaniem się, osuwaniem i nagłym obniżeniem stanu.
- prasłow. *pasti* → „paść, opaść”
- prefiks z- + temat związany z „zapadaniem się” → „nagłe osunięcie, obniżenie”
- pol. zapaść → „nagłe pogorszenie stanu, załamanie”

Komentarze