Jak piszemy: rzyć czy żyć?

rzyć

Zależy od kontekstu

żyć

Zależy od kontekstu

Zależnie od kontekstu poprawne mogą być obie formy.

Rzyć, a dokładnie rzić jest wyrazem regionalnym, występującym szczególnie w gwarze śląskiej. Oznacza tyłek, pupę. 

Wyraz ten pochodzi od prasłowiańskiego rit o tym samym znaczeniu. 

Przykłady:
Kopyrtnył i rzyć se potrzaskoł i że przez tydziń na nij sidzieć ni mógł.
„A cóż widzę u ciebie: / rzyć w popiele, a myśl w niebie?” (Mikołaj Rej - „Źwierciadło albo Kstałt, w którym każdy stan snadnie się może swym sprawam,  jako we źwierciedle, przypatrzyć” 1567-1568).

Natomiast żyć występuje w znaczeniu istnieć, egzystować, przebywać lub mieszkać. Podobnie jak rzyć, słowo to swą etymologię ma w staropolszczyźnie, w czasowniku žiti. A więc w tym kontekście poprawną formę z użyciem ż zapisujemy ze względów historycznych. 

Przykłady:
Kto by chciał we zdrowiu jako młody do śmierci żyć, potrzeba mu zawczasu umieć starym być (przysłowie polskie).
Chciałbym żyć jak kot! Tylko spać i jeść, nic więcej!

Komentarze