Banderola

Banderola – definicja i znaczenie słowa

Słowo banderola według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 3 znaczenia -

  1. papierowa naklejka lub opaska umieszczana na przedmiocie, która potwierdza jego oryginalność albo stanowi znak opłacenia cła, akcyzy lub innych należności publicznych.
  2. motyw dekoracyjny w postaci wstęgi o zwijających się końcach, często z napisem związanym z treścią dzieła; taki element spotyka się zwłaszcza w dawnej sztuce, szczególnie w malarstwie średniowiecznym.
  3. dawna nazwa chorągiewki lub małego proporczyka.

Odmiana słowa banderola przez przypadki

Słowo banderola odmienia się przez przypadki. Poniższa tabela pokazuje poprawne formy w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Mianownik banderola banderole
Dopełniacz banderoli banderoli
Celownik banderoli banderolom
Biernik banderolę banderole
Narzędnik banderolą banderolami
Miejscownik banderoli banderolach
Wołacz banderolo banderole

Przykłady zastosowania słowa banderola – korpus języka polskiego

Słowo banderola pojawia się najczęściej w tekstach urzędowych, prasowych i opisach przedmiotów, a także w kontekście sztuki dawnej i grafiki.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie słowa w autentycznych tekstach:

I nikt nie zawraca sobie głowy, czy na flaszce jest banderola akcyzy, czy nie. - Super Express

W dolnej części obrazu widać było banderolę z łacińską sentencją.

Prowadzili jakieś podejrzane interesy, fałszowali nawet banderole na papierosach.

Kwalifikacja tematyczna słowa banderola

Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrazu do dziedziny, której przede wszystkim dotyczy jego znaczenie. Ułatwia ono porządkowanie haseł w słowniku i pokazuje, w jakich obszarach języka słowo funkcjonuje najczęściej.

W przypadku słowa banderola najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

administracja publiczna i handel
↓
akcyza i oznaczenia urzędowe
↓
znak akcyzowy, opakowania, kontrola obrotu towarowego

To uzasadnienie wynika z najpowszechniejszego użycia słowa jako oznaczenia urzędowego na towarze, zwłaszcza na wyrobach objętych kontrolą podatkową. Drugie znaczenie wiąże się z historią sztuki, a trzecie z dawną terminologią dotyczącą małych chorągiewek.

Etymologia słowa banderola

Słowo banderola pochodzi z języków zachodnioeuropejskich, a jego dalsze źródło wiąże się z wyrazami oznaczającymi wstęgę, chorągiewkę lub pas dekoracyjny. Do polszczyzny trafiło jako zapożyczenie, najpewniej przez francuski lub włoski obszar językowy. Współczesne znaczenia urzędowe i dekoracyjne rozwinęły się później, już w obrębie polszczyzny.

  • fr. banderole → „wstęga, pasek, chorągiewka”
  • wł. banderuola → „mała chorągiewka”

Komentarze