Pomazaniec boży

Pomazaniec boży – definicja i znaczenie wyrażenia

Wyrażenie pomazaniec boży według słownika języka polskiego przyjmuje następujące 1 znaczenie -

1. Osoba sprawująca władzę świecką albo duchową, która została namaszczona jako znak wybrania przez Boga; w tradycji religijnej i politycznej odnosi się zwłaszcza do władcy lub mesjasza.

Odmiana wyrażenia pomazaniec boży przez przypadki

Wyrażenie pomazaniec boży odmienia się przez przypadki. Poniżej pokazano poprawną odmianę w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przykłady zastosowania wyrażenia pomazaniec boży – korpus języka polskiego

Wyrażenie to pojawia się najczęściej w tekstach historycznych, religijnych i publicystycznych, zwłaszcza wtedy, gdy mowa o władzy uznawanej za pochodzącą z nadania boskiego.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie wyrażenia pomazaniec boży w autentycznych tekstach:

Ten ostatni to przecież król - pomazaniec Boży, czuwający nad powierzonym mu przez Boga ludem. - Symbolika i magia Kr...

Dla szlachty pomazaniec Boży znaczył - nawet w okresach osłabienia powagi królewskiej... - Obyczaje w Polsce

Cesarz jako pomazaniec Boży ma obowiązek przewodzenia całej chrześcijańskiej... - Dzieje chrześcijańst...

Kwalifikacja tematyczna wyrażenia pomazaniec boży

Kwalifikacja tematyczna to przypisanie wyrażenia do takiej dziedziny wiedzy lub życia, w której najczęściej funkcjonuje jego znaczenie. Pomaga to odróżnić użycia podstawowe od specjalistycznych i pokazuje, w jakim kontekście dane wyrażenie jest najbardziej naturalne.

W przypadku wyrażenia pomazaniec boży najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

religia i teologia
↓
chrystologia i mesjanizm
↓
tradycja biblijna i historyczno-religijna

Wyrażenie to wiąże się z przekonaniem o szczególnym wybraniu przez Boga, dlatego najczęściej pojawia się w kontekście religijnym. W tekstach historycznych bywa też używane wobec władców postrzeganych jako legitymizowanych przez porządek sakralny.

Etymologia wyrażenia pomazaniec boży

Wyrażenie pomazaniec boży jest złożeniem rodzimym. Człon pomazaniec pochodzi od czasownika pomazać, a więc dosłownie oznacza osobę „namaszczoną”. Drugi człon, boży, wskazuje na związek z Bogiem i nadaje całemu połączeniu znaczenie religijne. W tradycji biblijnej namaszczenie było znakiem wyboru, dlatego wyrażenie utrwaliło się jako określenie władcy lub osoby obdarzonej szczególną godnością.

• prasłow. *mazati* → podstawa znaczeniowa związana z namaszczaniem
• stpol. pomazać → „namaścić, natrzeć olejem”
• stpol. pomazaniec → „osoba namaszczona”
• stpol. boży → „należący do Boga, pochodzący od Boga”