Popiersie

Popiersie – definicja i znaczenie słowa

Słowo popiersie według słownika języka polskiego ma jedno znaczenie -

1. rzeźba przedstawiająca głowę oraz górną część tułowia, najczęściej z ramionami; może też oznaczać jej płaskorzeźbę.

Odmiana słowa popiersie przez przypadki

Słowo popiersie odmienia się przez przypadki. Poniżej podano poprawną odmianę w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Przykłady zastosowania słowa popiersie – korpus języka polskiego

Słowo popiersie pojawia się najczęściej w opisach dzieł sztuki, ekspozycji muzealnych, upamiętnień osób oraz wystroju wnętrz.

Poniżej przedstawiamy 3 cytaty z korpusu języka polskiego, które pokazują typowe użycie tego wyrażenia w autentycznych tekstach:

(...) zmianą w natężeniu światła już po kilku sekundach wzrok odkrywa popiersie patronującego temu przybytkowi Włodzimierza Lenina. - Wolna Trybuna

Ustawiono tam później popiersie zmarłego z napisem w języku łacińskim: "Stanisławowi Hozjuszowi... - Polacy w Rzymie...

(...) choćby słynna grupa Jadwigi i Jagiełły na Plantach Krakowskich; popiersie Tadeusza Czackiego w warszawskim kościele Wizytek czy Chrystus... - Polacy w Rzymie

Kwalifikacja tematyczna słowa popiersie

Kwalifikacja tematyczna to przyporządkowanie wyrazu do dziedziny, w której jest on najczęściej używany i najlepiej rozpoznawany. Pomaga uporządkować słownictwo według pola znaczeniowego, a nie według samej formy zapisu.

W przypadku słowa popiersie najbardziej naturalna kwalifikacja tematyczna to:

sztuka
↓
rzeźba
↓
dzieło plastyczne

Takie przypisanie jest uzasadnione, ponieważ popiersie to przede wszystkim forma rzeźbiarska przedstawiająca fragment postaci. Wyraz bywa też używany szerzej w kontekście upamiętnień i dekoracji, ale jego podstawowy związek pozostaje ze sztuką i rzeźbą.

Etymologia słowa popiersie

Słowo popiersie jest formacją rodzimą, utworzoną od rzeczownika piersi z przedrostkiem po-. Pierwotnie oznaczało coś znajdującego się „po piersiach”, czyli obejmującego górną część ciała, a z czasem znaczenie utrwaliło się jako nazwa rzeźby przedstawiającej głowę i fragment tułowia.

• po- + piersi → pierwotnie: „to, co obejmuje okolice piersi”
• znaczenie rozwinięte: „rzeźba przedstawiająca głowę i górną część tułowia”